CKN - centrum

Positie en opdracht

Het Centrum Kinderfilosofie Nederland (voorheen Centrum voor Kinderfilosofie) is opgericht in 1989. De primaire taak van het Centrum Kinderfilosofie Nederland is het propageren en verspreiden van kinderfilosofie in het (basis-)onderwijs. De activiteiten in de onderwijsbegeleiding en de lerarenopleiding, de ontwikkeling van materialen, e.d. dragen bij aan deze taak. De weerklank die kinderfilosofie vindt in de kunst- en cultuureducatie en het levensbeschouwelijk onderwijs, en de ontwikkelingen in de jeugdhulpverlening en het welzijnswerk, waardeert het Centrum als bijdrage aan de ontwikkeling en vernieuwing van kinderfilosofie.

Het Centrum is een coördinatiepunt dat op de hoogte is van alle initiatieven, en nieuwe initiatieven en onderlinge samenwerking stimuleert, coördineert en begeleidt. Daarin bevordert het Centrum vooral de communicatie tussen iedereen die zich betrokken weet bij kinderfilosofie. Communicatie en dialoog worden gezien als een bron voor vernieuwing en ontwikkeling.
Het Centrum richt zich op de ontwikkeling van kinderfilosofie.
Het Centrum onderhoudt goede contacten met buitenlandse centra voor kinderfilosofie, is actief lid van de Europese stichting Sophia, en participeert in internationale projecten.
Het Centrum beschikt over een documentatie-centrum, waar relevante binnen- en buiten-landse literatuur over kinderfilosofie, deels ook via internet, toegankelijk en beschikbaar is voor alle geïnteresseerden.
Het Centrum verricht onderzoek en is steeds op zoek naar nieuwe uitdagingen.
Het Centrum verzorgt cursussen, initieert en begeleidt projecten.
Het Centrum is een plaats waar iedereen met vragen terecht kan.

Enkele toespitsingen

Het Centrum Kinderfilosofie Nederland vormt een uitwisselingsplatform voor pabo-docenten.
Het Centrum Kinderfilosofie Nederland ondersteunt en werkt mee aan het voorstel te komen tot een Berrie Heesen prijs, die eens per jaar, of eens in de twee jaar, wordt uitgereikt aan pabo-studenten.
Het Centrum Kinderfilosofie Nederland onderhoudt hartelijke betrekkingen met instellingen voor kunst- en cultuureducatie en zoekt daarmee ook samenwerking.
Het Centrum Kinderfilosofie Nederland onderhoudt hartelijke betrekkingen met instellingen op het terrein van levensbeschouwing en identiteit. Mogelijkheden om samen te werken, worden aangegrepen.
Het Centrum Kinderfilosofie Nederland onderzoekt hoe het met de specifieke kennis en ervaring in de kinderfilosofie kan bijdragen in de hulpverlening aan kinderen en jeugdigen, zowel in therapeutische situaties als in de individuele hulp aan kinderen die in het onderwijs bijzondere zorg behoeven.

Delft, April 2007

Overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen en activiteiten

2007 Democratie leren door filosoferen

In maart 2007 zijn 49 groepen kinderen en hun leraren gestart met het programma en het onderzoek Democratie leren door filosoferen. Het programma en het onderzoek krijgen gestalte in nauwe samenwerking met het Lectoraat Geïntegreerd Pedagogisch Handelen in de grootstedelijke samenleving van Hogeschool INHOLLAND, Haarlem.

Met het onderzoek willen we laten zien dat filosoferen met kinderen bijdraagt aan democratische burgerschapsvorming. Matthew Lipman, de Amerikaanse grondlegger van het filosoferen met kinderen, zei al: ‘de democratische samenleving moet alles in het werk stellen zijn burgers tot redelijke individuen op te voeden, individuen met een kritisch denk- en oordeelsvermogen, die ook in staat zijn die vermogens op elkaar af te stemmen’. Filosoferen met kinderen is een democratische praktijk, vinden wij. In het filosofisch gesprek zijn alle deelnemers gelijkwaardig, de kinderen hebben invloed op het proces. Tijdens het gesprek vormen kinderen hun mening en kunnen ze die vrijelijk uiten. Dat doen ze in dialoog met elkaar. De dialoog wordt gevoerd op basis van de redenen voor de geuite meningen. Meningsverschillen vinden we waardevol, daardoor ontwikkelt zich het denken, het gesprek wordt er rijker van.
Zie daar in een notendop waarom filosoferen met kinderen een democratische praktijk en activiteit is. Het onderzoek richt zich dan ook vooral op deze kenmerken.

In deze eerste fase van het onderzoek, dat tot de zomervakantie 2007 loopt, kijken we naar het filosoferen zelf. Wat zien we daar gebeuren aan meningsvorming en –uitingen, hoe ontwikkelt zich de dialoog, e.d.? Eind mei krijgen de deelnemende leraren daarover een enquête toegestuurd. In de enquête stellen we ook enkele vragen over het programma, de handleiding en de suggesties. Ook de kinderen doen mee, vanaf groep 3 krijgen ook alle kinderen een enquêteformulier. Het onderzoek wordt in 2008 afgerond. Het programma wordt dan professioneel uitgegeven.

2007 Centrum Kinderfilosofie Nederland

De afgelopen jaren is het Centrum ondersteund door de Pabo van Hogeschool INHOLLAND Alkmaar. Na de zomervakantie van 2006 is besloten hierin verandering te brengen. Het Centrum heeft nu geen fysieke plaats meer in Alkmaar. De samenwerking met de Hogeschool blijft bestaan door de activiteiten van Rob Bartels. Rob doet onder andere de komende jaren samen met lector Jeroen Onstenk (Lectoraat Geïntegreerd Pedagogisch Handelen in de grootsteedse samenleving) onderzoek naar de effecten van de filosofische dialoog op het democratisch burgerschap in de basisschool.

Het Centrum is nu een onafhankelijke instelling, ondersteund door de Stichting Kinderfilosofie Nederland. De vijf bestuursleden hebben de mogelijkheden voor het Centrum bekeken en een koers uitgezet. Een bescheiden naamswijziging wordt ingevoerd en een ander logo. Op termijn krijgt ook de vertrouwde website een nieuw gezicht, iets dat al veel langer op het wensenlijstje van het Centrum staat. De doelstelling van het Centrum - het bevorderen, propageren en verbreiden van kinderfilosofie - blijft onveranderd gehandhaafd.

De SKVR (Kunst Voor Rotterdammers), reeds jaren een hartelijke samenwerkingspartner, biedt het Centrum een fysieke ruimte aan voor haar archief.

2006 - 1989

Chronologisch overzicht van activiteiten